հետևեք մեզ facebook-ում` facebook.com/newsarm.am

«Մերոնք կայֆի մեջ են Բորդյուժայի հայտարարությունից, մինչդեռ նա շատ վտանգավոր բան արեց»

Գլոբալիզացիայի և տարածաշրջանային համագործակցության վերլուծական կենտրոնի ղեկավար, քաղաքագետ Ստեփան Գրիգորյանը զարմացած է այն փաստից, որ շատերը Հայաստանում ոգևորվել են Նիկոլայ Բորդյուժայի դեկտեմբերի 29-ի հայտարարությունից, որը ՀԱՊԿ արդեն նախկին գլխավոր քարտուղարն արել էր Չինարի գյուղի պաշտպանական դիրքերի վրա ադրբեջանական զինուժի կատարած դիվերսիոն հարձակման կապակցությամբ: Բորդյուժան իր հայտարարության մեջ օգտագործել էր «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն» բառակապակցությունը, որից հետո սկսվեցին քննարկումներն այն մասին, թե ՀԱՊԿ-ը փաստացի ճանաչել է ԼՂՀ-ն:

«ՀԱՊԿ քարտուղարությունը խիստ մտահոգությամբ է ընդունել տեղեկությունը Հայաստանի Հանրապետության Չինարի գյուղի մոտակայքում տեղի ունեցած զինված միջադեպի առնչությամբ: ՀԱՊԿ անդամ պետության տարածքում այս գործողությունները դիտարկում ենք որպես սադրանք՝ մասնավորապես այս տարվա ապրիլին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում բավականին ծանր միջադեպի ֆոնին, որի ժամանակ կիրառվեց ծանր զրահատեխնիկա»,- մասնավորապես նշված է հայտարարության մեջ:

Մինչդեռ քաղաքագետ Ստեփան Գրիգորյանը «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում նկատեց, որ Բորդյուժան իրականում այդ քայլով շեղել է բոլորի ուշադրությունը ՀԱՊԿ-ի անգործությունից՝ խնդիրը տանելով այլ դաշտ և Հայաստանի դեմ կատարված ուղղակի հարձակումը կապելով Ղարաբաղյան հակամարտության հետ, ինչից հետո իրենք արդեն կարող են հայտարարել, թե ՀԱՊԿ-ի խնդիրը չէ Ղարաբաղյան հակամարտությամբ զբաղվելը:

– Պարոն Գրիգորյան, Ձեր գնահատմամբ՝ ինչո՞ւ ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնը այդպես էլ չստանձնեց Հայաստանի ներկայացուցիչը ռոտացիայի սկզբունքով: ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պարտականությունները 2017թ. հունվարից կկատարի արդեն նախկին գլխավոր քարտուղար Նիկոլայ Բորդյուժայի տեղակալ Վալերի Սեմերիկովը:

– Հարցն, ըստ էության, երկու մասից է բաղկացած, առաջինը՝ ինչո՞ւ Հայաստանին թույլ չտվեցին ստանձնել այդ պաշտոնը, և երկրորդը՝ ինչո՞ւ նշանակվեց Բորդյուժայի տեղակալը: Տրամաբանական կլիներ, որ Բորդյուժայի լիազորությունները երկարաձգվեին մինչև ապրիլ ամիս, որպեսզի ապրիլին կայանալիք ՀԱՊԿ-ի գագաթնաժողովին նոր որոշում ընդունվեր: Ես կսկսեմ երկրորդ հարցից: Ի վերջո, նախորդ տարի Բորդյուժայի լիազորությունների ժամկետն ավարտվել էր, բայց որոշում ընդունվեց երկարացնել այն մեկ տարով: Որքան ես գիտեմ՝ Բորդյուժայի առնչությամբ լուրջ առարկություններ ուներ Ղազախստանը, որը դեմ էր, որ նա շարունակի պաշտոնավարել: Ինչպես հիշում եք, հոկտեմբերին Բորդյուժան հայտարարեց, թե իբր Ղազախստանի նախագահն էր դեմ ՀՀ ներկայացուցչի նշանակմանը: Որքան հասկանում եմ Ղազախստանի պաշտոնական դիրքորոշումը, ղազախները դեմ չէին, ճիշտ հակառակը՝ իրենք կողմնակից են, որ ռոտացիոն մեխանիզմը սկսի աշխատել, և քանի որ Բորդյուժան նման հայտարարություն արեց, որը համաձայնեցված չէր ղազախների հետ, նրանք դժգոհ էին և չէին ուզում, որ Բորդյուժան շարունակի պաշտոնավարել:

Երկրորդը՝ բազմիցս ասել եմ և ուզում եմ կրկնել՝ ժամանակը ցույց է տալիս, որ ՀԱՊԿ-ում Ադրբեջանի ազդեցությունը ավելի մեծ է, քան Հայաստանի ազդեցությունը: Ադրբեջանը ՀԱՊԿ-ի անդամ չէ, բայց ազդեցությունը ավելի ուժեղ է, քանի որ վերջին տարիներին շատ լուրջ զարգացումներ եղան հետխորհրդային տարածքում, ու ՀԱՊԿ երկրների շահերն այսօր չեն համընկնում: Ի վերջո, մենք ՀԱՊԿ-ի անդամ պետություն ենք 1992-ից և չենք կարող ասել, որ նախկինում մեծ տարբերություններ կային երկրների մոտեցումներում: Զարգացումները այն եղան, որ նույն Ղազախստանը, Ղրղըզստանը և Բելառուսը սկսեցին ակտիվորեն աշխատել Ադրբեջանի, Թուրքիայի հետ, և դա ի վերջո բերեց նրան, որ այդ պետությունները, առաջին հերթին՝ Բելառուսը, չեն ուզում «վատամարդ լինել» Ադրբեջանի և Թուրքիայի առջև, մխրճվել Ղարաբաղի հարցի մեջ: Եվ սա արտահայտվեց գլխավոր քարտուղարի ընտրության հարցում: Ադրբեջանը միանշանակ դեմ է, որ ՀՀ-ի առաջադրած մարդը դառնա գլխավոր քարտուղար, և նշված պետությունները, հարգելով Ադրբեջանի դիրքորոշումը, փակում են ՀՀ ներկայացուցչի ճանապարհը: Դեկտեմբերի նիստում ակնհայտ էր, որ դա Բելառուսն է: Ի վերջո, Բելառուսը կարող էր մասնակցել նիստին, օրինակ, վարչապետի մակարդակով, բայց իրենք ընդհանրապես պատվիրակություն չուղարկեցին, և կարծում եմ՝ դա առաջին հերթին կապված էր Հայաստանի հետ:

Մյուս ակնհայտ գործոնն այն է, որ Հայաստանը իր կարծիքը չունի ՀԱՊԿ-ում և ԵՏՄ-ում. Հայաստանը մշտապես արտահայտում է Ռուսաստանի կարծիքը: Գոնե վերջին զարգացումները հանգեցրին նրան, որ Հայաստանի սուվերենության մակարդակը զգալիորեն իջավ: Դա նշանակում է, որ ԵՏՄ-ում ու ՀԱՊԿ-ում քվեարկությունների ժամանակ Ռուսաստանը ինքնաբերաբար ստացավ հավելյալ ձայն, և դա, բնականաբար, առաջացնում է մյուս երկրների դժգոհությունը: Ինչո՞ւ. այդ երկրները միշտ սակարկում էին: Ոչ միայն ՀԱՊԿ երկրների դիրքորոշումները տարբերվում են Հայաստանի մոտեցումներից, այլև Հայաստանը ՀԱՊԿ-ում ու ԵՏՄ-ում ինքնուրույն քայլեր չի անում: Հայաստանը, փաստորեն, ավտոմատ կերպով կրկնապատկում է Ռուսաստանի ձայնը, որովհետև Հայաստանը մշտապես կողմ է քվեարկում Ռուսաստանի առաջարկներին, և դա շատ թուլացրեց մյուս անդամ-պետությունների դիրքերը: Մյուս երկրները միշտ ինչ-որ հարցեր են բարձրացնում, շատ հարցերում չեն համաձայնում Մոսկվայի հետ: Դասական օրինակը Սանկտ Պետերբուրգում կայացած ԵՏՄ վերջին նիստն է, որտեղ պիտի ընդունվեր ԵՏՄ մաքսային օրենսգիրքը, բայց Բելառուսն ու Ղրղըզստանը հետաձգեցին: Պարզ է, որ ի վերջո կտան իրենց համաձայնությունը, բայց այժմ սակարկում են, որ «մի բան պոկեն» Ռուսաստանից: Քանի որ Հայաստանը նման կերպ չի գործում, ստացվում է՝ Հայաստանը չունի ինքնուրույն դիրք այդ հարցերում: Դա խորացնում է մյուս երկրների դժգոհությունը Հայաստանից:

– Ադրբեջանի վերջին դիվերսիոն հարձակումը Հայաստանի վրա որքանո՞վ էր կապված ՀԱՊԿ-ի ներքին զարգացումների հետ, և ի՞նչ քաղաքական նպատակներ էր հետապնդում Ադրբեջանը դրանով:

– Ադրբեջանը ապրիլին պատերազմ սկսեց Լեռնային Ղարաբաղի ճակատում, ագրեսիան իրականացվում էր Ղարաբաղի դեմ: Ֆորմալ տեսանկյունից ՀԱՊԿ-ի մանդատի մեջ չի մտնում կոնֆլիկտներ լուծելը: Դա է պատճառը, որ ՀԱՊԿ-ը միշտ կարող է բացատրություն տալ՝ ինչու չի աջակցում Հայաստանին: ՀԱՊԿ-ը ստեղծված չի լուծելու Ղարաբաղի կոնֆլիկտը: Բայց Ադրբեջանը, համոզվելով, որ մեր դիրքերը թույլ են ՀԱՊԿ-ում, և որ ինքը կարողացավ արգելափակել ՀՀ թեկնածուին գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում, հասկացավ, որ ՀԱՊԿ-ը մեզ չի օգնի նույնիսկ այն դեպքում, եթե իրենք հարվածեն ուղղակիորեն Հայաստանի տարածքին: Հենց դա է պատճառը, որ իրենք դիվերսիոն խումբ ուղարկեցին ոչ թե Ղարաբաղի, այլ ՀՀ-ի դեմ: ՀՀ ներկայացուցչի նշանակումը ավտոմատ կերպով պիտի լիներ՝ ռոտացիոն սկզբունքով: Մերոնք նույնիսկ դա չկարողացան անցկացնել, և ադրբեջանցիները հասկացան, որ մեր դիրքերը թույլ են, ուրեմն կարելի է ուղղակիորեն հարվածել ՀՀ-ին, և ոչ մի լուրջ արձագանք չի լինի: Եվ այդպես էլ եղավ:

– Իսկ Բորդյուժայի արձագանքը որքանո՞վ էր համարժեք և ի՞նչ օգուտ տվեց մեզ:

– Բորդյուժայի հայտարարությունից շատ ոգևորված են, բայց ես ուզում եմ շեշտել, որ անհրաժեշտ է տարբերել Բորդյուժայի հայտարարությունը նախագահների խորհրդի հայտարարություններից: Ինձ համար ավելի կարևոր կլիներ, որ Բորդյուժան նախագահների անունից հայտարարություն աներ: Հիմա գլխավոր քարտուղարն ամեն ինչ բերեց դեպի Ղարաբաղյան հարց: Շատերը ոգևորվեցին, որ Բորդյուժան արտաբերել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն բառակապակցությունը, բայց ոգևորվելը լուրջ սխալ է, քանի որ հարձակումը ՀՀ-ի դեմ էր: Բորդյուժան սկսեց բացատրել, թե այդ հարձակումը եղավ ՀՀ-ի դեմ, քանի որ Ղարաբաղյան հիմնախնդիրը լուծված չէ: Ո՛չ, ես ասում եմ՝ ցանկացած հարձակում ՀՀ-ի վրա պիտի դիտվի ՀԱՊԿ-ի կողմից որպես ագրեսիա Հայաստանի, այլ ոչ թե Ղարաբաղի դեմ: Իր հայտարարությամբ նա խնդիրը տարավ ուրիշ դաշտ: Ես զարմացած եմ, որ ասում էին՝ էդ ի՜նչ լավ հայտարարություն էր: Հակառակը՝ շատ վատ հայտարարություն էր:

– Դա ի՞նչ էր, հայերին հաճոյանալու և ՀԱՊԿ-ի անգործությունից շեղելու փո՞րձ:

– Այո, միանշանակ: Քանի որ հարվածը հասցված էր ՀՀ-ին, ՀԱՊԿ-ի 4-րդ հոդվածը պիտի աշխատեր: Դա կոչվում է հավաքական անվտանգություն կամ պաշտպանություն, ինչպես ՆԱՏՕ-ում՝ 5-րդ հոդվածը: Չեմ ասում՝ զորք բերեին: Խոսքը դրա մասին չէ, բայց ՀԱՊԿ անդամ-պետությունների նախագահները պիտի հայտարարությամբ հանդես գային, և դա պետք է կազմակերպեր հենց գլխավոր քարտուղարը, բայց վերջինս գնաց հեշտ ճանապարհով՝ անելով ինչ-որ հայտարարություն, որտեղ հարվածը ՀՀ-ին կապեց Ղարաբաղյան հարցի հետ: Բորդյուժան խնդիրը բերեց էմոցիոնալ դաշտ՝ օգտագործելով «Нагорно-Карабахская Республика» բառը, մերոնք «կայֆի» մեջ են հիմա, մինչդեռ նա շատ վտանգավոր բան արեց մեզ համար՝ ուղիղ հարձակումը մեր տարածքի վրա կապեց Ղարաբաղի հետ:

– Իսկ դա զսպող որևէ ազդեցություն կունենա՞: Ադրբեջանը մյուս անգամ հարձակվելուց առաջ կմտածի՞ մի քանի անգամ, թե՞ ոչ:

– Ոչ, չի մտածի, քանի որ հենց այդ հայտարարության պատճառով միգուցե Բորդյուժային հանեցին: Եթե նույնիսկ դա դրական հայտարարություն է, Բորդյուժային թույլ չտվեցին պաշտոնավարել մինչև ապրիլ: Դա ցույց է տալիս, որ նույնիսկ այդ հայտարարությունը, կոպիտ ասած, չեղյալ համարվեց:

– Բայց պարզ է, չէ՞, որ Բորդյուժան հայտարարությունը պիտի համաձայնեցներ Կրեմլի հետ: Եթե իրոք այդպես է, ապա ի՞նչ էր ուզում ասել Ռուսաստանը այդ տեքստով:

– Կարծում եմ՝ Ռուսաստանը պարզապես մանիպուլյացիայի է ենթարկում Ղարաբաղի հարցը: Պարզ է, որ դա հենց Բորդյուժայի միտքը չէր, Ռուսաստանի միտքն էր՝ կապել այդ հարձակումը Ղարաբաղի հարցի հետ: Եվ եթե նկատել եք, արդեն դրանից հետո որոշ դիվանագետներ սկսեցին բացատրություններ տալ, որ ՀԱՊԿ-ը ստեղծված չի կոնֆլիկտներ լուծելու, այսինքն՝ Բորդյուժայի հայտարարությունը ազդեց իրենց վրա: Դա շատ վտանգավոր գիծ է մեզ համար: Հայաստանի դեմ հարվածը չպետք է կապվի Ղարաբաղյան հարցի հետ, դա ագրեսիա է Հայաստանի դեմ:

Լրահոս
7 բան, որ պետք է իմանա ամեն աղջիկ՝ «այն տեղը» լվանալուց առաջ Երեխաներ են զոհվել. ողբերգություն Ղրիմում Ինչո՞ւ են կանանց ձեռքերը սովորաբար տղամարդկանց ձեռքերից ավելի սառը. մասնագետները պարզաբանել են ֆենոմենը Մարինե Մինասյանը նոր լուսանկարներ ունի. ֆոտոշարք Ալիեւի սարսափը. բրիտանական նոր անակնկալ «Այ Նազենի Հովհաննիսյան ջան, я унесу твою боль». Սամվել Մարտիրոսյանը հակադարձում է Անձրևներ են լինելու. առաջիկա օրերի եղանակը՝ մանրամասն 18-ամյա աղջիկը հիվանդանոց է տեղափոխվել՝ Kylie Cosmetics-ի կեղծ շրթներկի պատճառով Անկեղծության պահը. ինչ մնաց տեսախցիկից այն կողմ «Չեմ ամաչում». Զարուհի Բաբայանն անկեղծացել է իր և դստեր հարաբերությունների մասին «Կոպիտ» սեքսի ժամանակ 21-ամյա պատահաբար աղջիկը սպանել է ընկերոջը Վստահեք ինտուիցիային, ընտրեք ժամացույցներից մեկն ու իմացեք՝ ինչ է ձեզ սպասվում 14 պարադոքսալ փաստ, որոնք կուզենաք երկու անգամ կարդալ Գիտնականները ռեստավրացրել են Նեֆերտիտիի դեմքը. այն նման չէ մեր իմացածին և ապշեցրել է շատերին / լուսանկարներ Ինչ է սպասվում ձեզ այսօր «Ես 30 տարեկան էի, միայնակ էի, բայց լավ կարիերայով». կինը պատմում է՝ ինչպես սիրահարվեց անօթևանին Հայտնիներ, որոնք մեծացրել են կուրծքը ու չեն թաքցնում դա (լուսանկարներ) Ցելյուլիտի «հախից գալու» համար կա շատ անմեղ հնարք Հայկական կողմը պատրաստ է հարձակման «Լկտիությունը պետք է սահման ունենա». Նազենի Հովհաննիսյանը պատասխանում է Սամվել Մարտիրոսյանին Ինչպիսին են Գագիկ Ծառուկյանի գեղեցկուհի աղջիկները. տեսանյութ Նյարդերից թույլ մարդկանց՝ չդիտել. սխալմամբ թաղված կինը օրեր շարունակ փորձել է դուրս գալ դագաղից Սեռը փոխած տրանսսեքսուալը փոշմանել է. նա կրկին ուզում է տղամարդ դառնալ / լուսանկարներ Խնձորն ունի ինչպես օգտակար, այնպես էլ վնասակար հատկություններ. կարդացեք ու իմացեք դրանց մասին Կարդացեք սա և այլևս երբեք դեն չեք նետի ելակի պոչերը Ղարաբաղի բանակը հաղորդագրություն է տարածել «Ես էդտեղ կին չեմ տեսնում». ՀՀԿ ֆրակցիայի ղեկավարը հաստատում է՝ ճիշտ են արել Ինչպես դուր գալ աղջիկներին. 3 հատկություն, որոնք կգերեն ուզածդ աղջկան. Տեսանյութ Երևանաբնակները պատասխանում են՝ Հայաստանում որ մասնագիտությունն է ամենաշատ եկամուտ ապահովում. տեսանյութ Վեց նշան, որ աղջիկը սիրահարված է ձեզ «Ծանր էին տարել նամուսի մասին հումորս». Շպռօտ Հաղորդավարուհու կուրծքը բացվում է հենց ուղիղ եթերում. տեսանյութ Սա տեսնել է պետք. ինչպես են խանութ մտած գողերը խանութպանին փրկում մեկ ուրիշ գողից. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ Զարուհին դանակով վնասել է պարսիկ հաճախորդի առնանդամը Առաջինը՝ ոչ առաջինի կարգավիճակում Մանկապարտեզում մահացած աղջնակի հայրը պատմել է դեպքի հանգամանքները Զինծառայողը 16-ամյա աղջկա հետ սեռական հարաբերություն է ունեցել. վերջինս հղի է Մխիթարյանը կոնֆլիկտ է ունեցել Պոգբայի հետ Ովքեր ճանաչում են լուսանկարում պատկերված երիտասարդին, խնդրում ենք հայտնել Քննչական կոմիտե Թայուհի մարմնավաճառներն ու Բանգկոկի գիշերային կյանքը. տեսանյութ 25 լուսանկար, որոնցում ավելի շատ բան է կատարվում, քան կարող է թվալ Իվետա Մուկուչյանը գայթակղիչ լուսանկարներ է հրապարակել Ինչո՞ւ են կանայք 2 անգամ ավելի շատ ընկնում դեպրեսիայի մեջ, քան տղամարդիկ Մոուրինյոն խոսել է Պոգբայի մասին Կարևոր է. այն ամենն, ինչը դուք անմիջապես պետք է ջնջեք ֆեյսբուքից Որոնք են կանացի 10 ամենասեքսուալ բույրերն՝ ըստ տղամարդկանց 14 ցնցող փաստ, որը կարդալուց հետո կհասկանաք՝ որքան բան չգիտեիք Սերժ Սարգսյանը ՀՀԿ-ականների «պորտը տեղն է դրել» վերջին միջադեպերի կապակցությամբ Victoria՚s Secret-ի մոդելները հանդես են եկել գրեթե մերկ. լուսանկարներ, տեսանյութ «Ադրբեջանը կարող է հարձակվել ցանկացած պահի». գեներալ Տեր-Գրիգորյանց Ուշադրություն. որոնվում է՝ որպես անհետ կորած Սահմռկեցուցիչ դեպք. 14-րդ հարկից ընկած ու ողջ մնացած աղջիկը սպանվել է դանակահարության արդյունքում Նազիկ Ավդալյանը՝ ոճը փոխելու, ամուսնու արձագանքի և որդու մասին. լուսանկարներ Երևանաբնակները պատասխանում են՝ ով է իրենց նախընտրելի նախագահի թեկնածուն. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ Հայաստանցի Յուլիան Բուենոս Այրեսի պատանեկան օլիմպիական խաղերի ուղեգիր է նվաճել Ծեծի է ենթարկվել «ռոմանո»-ի փոխդեկանը. պատճառը՝ «անպարկեշտ» առաջարկ ուսանողուհու՞ն Իմացեք երազների մասին ավելին, քան գիտեիք Անցեք թեստն ու իմացեք՝ քանի տարի եք ապրելու Ոչ մի մարդ պատահական չի հայտնվում ձեր կյանքում Հայ միլիարդատերերի բարդ ճակատագիրը Ռուսաստանում Ամսվա լավագույն մարզիչն ու գոլը Ինչ է ձեզ սպասվում այսօր Ձվարանների քաղցկեղի մասին նոր տեղեկություն են հայտնել գիտնականները Նոր մանրամասներ մոր ու աղջկա ինքնասպանության դեպքից Ալիևը պետք է նախազգուշացնող քարտեր ստանա Ի՞նչ կոմպլեքսներ են առաջացնում աղջիկները տղամարդկանց մոտ 5 բան, որոնք ավելի շատ վնասում են մաշկին, քան օգնում «Ի՞նչ». տղամարդը կնոջ հղիության մասին իմացել Է ինքնաթիռում՝ օդաչուից. տեսանյութ Ինչո՞ւ ձեզ հետ չեն ամուսնանում. 3 հիմնական պատճառ «20 տարեկանում էր...». Հասմիկ Վերդյանն անկեղծացել է Վրաստանում ՀՀ քաղաքացիներ են ձերբակալվել «Պատերազմն անխուսափելի է». քաղաքագետը՝ Ադրբեջանին հասցվելիք վերջին հարվածի մասին Քրդուհիները թուրքական զրահամեքենա են ոչնչացրել. տեսանյութ Էլեն Ասատրյանը` Ժաննա Բուտուլյանին «օգտագործելու», նրա շնորհիվ հայտնի դառնալու և աշխատանքը խլելու մասին Ի՞նչ գնահատական է ստացել Մխիթարյանի խաղը Ինչ եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերին Կրակոցներ Երևանում. լուսանկար «Մի քանի ախոռագոմեր կան, որոնք զբաղացնում են ՀՀԿ-ականները». Նիկոլ Փաշինյանի սուր արձագանքը Շմայսի հեռախոսազանգին Բռնվեցին. Սելենա Գոմեսին գաղտնի լուսանկարել են կրքոտ համբույրի պահին. ֆոտոշարք Խոտանը շատ էր․ Մխիթարյանը փնտրտուքի մեջ է