հետևեք մեզ facebook-ում` facebook.com/newsarm.am

«Մերոնք կայֆի մեջ են Բորդյուժայի հայտարարությունից, մինչդեռ նա շատ վտանգավոր բան արեց»

Գլոբալիզացիայի և տարածաշրջանային համագործակցության վերլուծական կենտրոնի ղեկավար, քաղաքագետ Ստեփան Գրիգորյանը զարմացած է այն փաստից, որ շատերը Հայաստանում ոգևորվել են Նիկոլայ Բորդյուժայի դեկտեմբերի 29-ի հայտարարությունից, որը ՀԱՊԿ արդեն նախկին գլխավոր քարտուղարն արել էր Չինարի գյուղի պաշտպանական դիրքերի վրա ադրբեջանական զինուժի կատարած դիվերսիոն հարձակման կապակցությամբ: Բորդյուժան իր հայտարարության մեջ օգտագործել էր «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն» բառակապակցությունը, որից հետո սկսվեցին քննարկումներն այն մասին, թե ՀԱՊԿ-ը փաստացի ճանաչել է ԼՂՀ-ն:

«ՀԱՊԿ քարտուղարությունը խիստ մտահոգությամբ է ընդունել տեղեկությունը Հայաստանի Հանրապետության Չինարի գյուղի մոտակայքում տեղի ունեցած զինված միջադեպի առնչությամբ: ՀԱՊԿ անդամ պետության տարածքում այս գործողությունները դիտարկում ենք որպես սադրանք՝ մասնավորապես այս տարվա ապրիլին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում բավականին ծանր միջադեպի ֆոնին, որի ժամանակ կիրառվեց ծանր զրահատեխնիկա»,- մասնավորապես նշված է հայտարարության մեջ:

Մինչդեռ քաղաքագետ Ստեփան Գրիգորյանը «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում նկատեց, որ Բորդյուժան իրականում այդ քայլով շեղել է բոլորի ուշադրությունը ՀԱՊԿ-ի անգործությունից՝ խնդիրը տանելով այլ դաշտ և Հայաստանի դեմ կատարված ուղղակի հարձակումը կապելով Ղարաբաղյան հակամարտության հետ, ինչից հետո իրենք արդեն կարող են հայտարարել, թե ՀԱՊԿ-ի խնդիրը չէ Ղարաբաղյան հակամարտությամբ զբաղվելը:

– Պարոն Գրիգորյան, Ձեր գնահատմամբ՝ ինչո՞ւ ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնը այդպես էլ չստանձնեց Հայաստանի ներկայացուցիչը ռոտացիայի սկզբունքով: ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պարտականությունները 2017թ. հունվարից կկատարի արդեն նախկին գլխավոր քարտուղար Նիկոլայ Բորդյուժայի տեղակալ Վալերի Սեմերիկովը:

– Հարցն, ըստ էության, երկու մասից է բաղկացած, առաջինը՝ ինչո՞ւ Հայաստանին թույլ չտվեցին ստանձնել այդ պաշտոնը, և երկրորդը՝ ինչո՞ւ նշանակվեց Բորդյուժայի տեղակալը: Տրամաբանական կլիներ, որ Բորդյուժայի լիազորությունները երկարաձգվեին մինչև ապրիլ ամիս, որպեսզի ապրիլին կայանալիք ՀԱՊԿ-ի գագաթնաժողովին նոր որոշում ընդունվեր: Ես կսկսեմ երկրորդ հարցից: Ի վերջո, նախորդ տարի Բորդյուժայի լիազորությունների ժամկետն ավարտվել էր, բայց որոշում ընդունվեց երկարացնել այն մեկ տարով: Որքան ես գիտեմ՝ Բորդյուժայի առնչությամբ լուրջ առարկություններ ուներ Ղազախստանը, որը դեմ էր, որ նա շարունակի պաշտոնավարել: Ինչպես հիշում եք, հոկտեմբերին Բորդյուժան հայտարարեց, թե իբր Ղազախստանի նախագահն էր դեմ ՀՀ ներկայացուցչի նշանակմանը: Որքան հասկանում եմ Ղազախստանի պաշտոնական դիրքորոշումը, ղազախները դեմ չէին, ճիշտ հակառակը՝ իրենք կողմնակից են, որ ռոտացիոն մեխանիզմը սկսի աշխատել, և քանի որ Բորդյուժան նման հայտարարություն արեց, որը համաձայնեցված չէր ղազախների հետ, նրանք դժգոհ էին և չէին ուզում, որ Բորդյուժան շարունակի պաշտոնավարել:

Երկրորդը՝ բազմիցս ասել եմ և ուզում եմ կրկնել՝ ժամանակը ցույց է տալիս, որ ՀԱՊԿ-ում Ադրբեջանի ազդեցությունը ավելի մեծ է, քան Հայաստանի ազդեցությունը: Ադրբեջանը ՀԱՊԿ-ի անդամ չէ, բայց ազդեցությունը ավելի ուժեղ է, քանի որ վերջին տարիներին շատ լուրջ զարգացումներ եղան հետխորհրդային տարածքում, ու ՀԱՊԿ երկրների շահերն այսօր չեն համընկնում: Ի վերջո, մենք ՀԱՊԿ-ի անդամ պետություն ենք 1992-ից և չենք կարող ասել, որ նախկինում մեծ տարբերություններ կային երկրների մոտեցումներում: Զարգացումները այն եղան, որ նույն Ղազախստանը, Ղրղըզստանը և Բելառուսը սկսեցին ակտիվորեն աշխատել Ադրբեջանի, Թուրքիայի հետ, և դա ի վերջո բերեց նրան, որ այդ պետությունները, առաջին հերթին՝ Բելառուսը, չեն ուզում «վատամարդ լինել» Ադրբեջանի և Թուրքիայի առջև, մխրճվել Ղարաբաղի հարցի մեջ: Եվ սա արտահայտվեց գլխավոր քարտուղարի ընտրության հարցում: Ադրբեջանը միանշանակ դեմ է, որ ՀՀ-ի առաջադրած մարդը դառնա գլխավոր քարտուղար, և նշված պետությունները, հարգելով Ադրբեջանի դիրքորոշումը, փակում են ՀՀ ներկայացուցչի ճանապարհը: Դեկտեմբերի նիստում ակնհայտ էր, որ դա Բելառուսն է: Ի վերջո, Բելառուսը կարող էր մասնակցել նիստին, օրինակ, վարչապետի մակարդակով, բայց իրենք ընդհանրապես պատվիրակություն չուղարկեցին, և կարծում եմ՝ դա առաջին հերթին կապված էր Հայաստանի հետ:

Մյուս ակնհայտ գործոնն այն է, որ Հայաստանը իր կարծիքը չունի ՀԱՊԿ-ում և ԵՏՄ-ում. Հայաստանը մշտապես արտահայտում է Ռուսաստանի կարծիքը: Գոնե վերջին զարգացումները հանգեցրին նրան, որ Հայաստանի սուվերենության մակարդակը զգալիորեն իջավ: Դա նշանակում է, որ ԵՏՄ-ում ու ՀԱՊԿ-ում քվեարկությունների ժամանակ Ռուսաստանը ինքնաբերաբար ստացավ հավելյալ ձայն, և դա, բնականաբար, առաջացնում է մյուս երկրների դժգոհությունը: Ինչո՞ւ. այդ երկրները միշտ սակարկում էին: Ոչ միայն ՀԱՊԿ երկրների դիրքորոշումները տարբերվում են Հայաստանի մոտեցումներից, այլև Հայաստանը ՀԱՊԿ-ում ու ԵՏՄ-ում ինքնուրույն քայլեր չի անում: Հայաստանը, փաստորեն, ավտոմատ կերպով կրկնապատկում է Ռուսաստանի ձայնը, որովհետև Հայաստանը մշտապես կողմ է քվեարկում Ռուսաստանի առաջարկներին, և դա շատ թուլացրեց մյուս անդամ-պետությունների դիրքերը: Մյուս երկրները միշտ ինչ-որ հարցեր են բարձրացնում, շատ հարցերում չեն համաձայնում Մոսկվայի հետ: Դասական օրինակը Սանկտ Պետերբուրգում կայացած ԵՏՄ վերջին նիստն է, որտեղ պիտի ընդունվեր ԵՏՄ մաքսային օրենսգիրքը, բայց Բելառուսն ու Ղրղըզստանը հետաձգեցին: Պարզ է, որ ի վերջո կտան իրենց համաձայնությունը, բայց այժմ սակարկում են, որ «մի բան պոկեն» Ռուսաստանից: Քանի որ Հայաստանը նման կերպ չի գործում, ստացվում է՝ Հայաստանը չունի ինքնուրույն դիրք այդ հարցերում: Դա խորացնում է մյուս երկրների դժգոհությունը Հայաստանից:

– Ադրբեջանի վերջին դիվերսիոն հարձակումը Հայաստանի վրա որքանո՞վ էր կապված ՀԱՊԿ-ի ներքին զարգացումների հետ, և ի՞նչ քաղաքական նպատակներ էր հետապնդում Ադրբեջանը դրանով:

– Ադրբեջանը ապրիլին պատերազմ սկսեց Լեռնային Ղարաբաղի ճակատում, ագրեսիան իրականացվում էր Ղարաբաղի դեմ: Ֆորմալ տեսանկյունից ՀԱՊԿ-ի մանդատի մեջ չի մտնում կոնֆլիկտներ լուծելը: Դա է պատճառը, որ ՀԱՊԿ-ը միշտ կարող է բացատրություն տալ՝ ինչու չի աջակցում Հայաստանին: ՀԱՊԿ-ը ստեղծված չի լուծելու Ղարաբաղի կոնֆլիկտը: Բայց Ադրբեջանը, համոզվելով, որ մեր դիրքերը թույլ են ՀԱՊԿ-ում, և որ ինքը կարողացավ արգելափակել ՀՀ թեկնածուին գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում, հասկացավ, որ ՀԱՊԿ-ը մեզ չի օգնի նույնիսկ այն դեպքում, եթե իրենք հարվածեն ուղղակիորեն Հայաստանի տարածքին: Հենց դա է պատճառը, որ իրենք դիվերսիոն խումբ ուղարկեցին ոչ թե Ղարաբաղի, այլ ՀՀ-ի դեմ: ՀՀ ներկայացուցչի նշանակումը ավտոմատ կերպով պիտի լիներ՝ ռոտացիոն սկզբունքով: Մերոնք նույնիսկ դա չկարողացան անցկացնել, և ադրբեջանցիները հասկացան, որ մեր դիրքերը թույլ են, ուրեմն կարելի է ուղղակիորեն հարվածել ՀՀ-ին, և ոչ մի լուրջ արձագանք չի լինի: Եվ այդպես էլ եղավ:

– Իսկ Բորդյուժայի արձագանքը որքանո՞վ էր համարժեք և ի՞նչ օգուտ տվեց մեզ:

– Բորդյուժայի հայտարարությունից շատ ոգևորված են, բայց ես ուզում եմ շեշտել, որ անհրաժեշտ է տարբերել Բորդյուժայի հայտարարությունը նախագահների խորհրդի հայտարարություններից: Ինձ համար ավելի կարևոր կլիներ, որ Բորդյուժան նախագահների անունից հայտարարություն աներ: Հիմա գլխավոր քարտուղարն ամեն ինչ բերեց դեպի Ղարաբաղյան հարց: Շատերը ոգևորվեցին, որ Բորդյուժան արտաբերել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն բառակապակցությունը, բայց ոգևորվելը լուրջ սխալ է, քանի որ հարձակումը ՀՀ-ի դեմ էր: Բորդյուժան սկսեց բացատրել, թե այդ հարձակումը եղավ ՀՀ-ի դեմ, քանի որ Ղարաբաղյան հիմնախնդիրը լուծված չէ: Ո՛չ, ես ասում եմ՝ ցանկացած հարձակում ՀՀ-ի վրա պիտի դիտվի ՀԱՊԿ-ի կողմից որպես ագրեսիա Հայաստանի, այլ ոչ թե Ղարաբաղի դեմ: Իր հայտարարությամբ նա խնդիրը տարավ ուրիշ դաշտ: Ես զարմացած եմ, որ ասում էին՝ էդ ի՜նչ լավ հայտարարություն էր: Հակառակը՝ շատ վատ հայտարարություն էր:

– Դա ի՞նչ էր, հայերին հաճոյանալու և ՀԱՊԿ-ի անգործությունից շեղելու փո՞րձ:

– Այո, միանշանակ: Քանի որ հարվածը հասցված էր ՀՀ-ին, ՀԱՊԿ-ի 4-րդ հոդվածը պիտի աշխատեր: Դա կոչվում է հավաքական անվտանգություն կամ պաշտպանություն, ինչպես ՆԱՏՕ-ում՝ 5-րդ հոդվածը: Չեմ ասում՝ զորք բերեին: Խոսքը դրա մասին չէ, բայց ՀԱՊԿ անդամ-պետությունների նախագահները պիտի հայտարարությամբ հանդես գային, և դա պետք է կազմակերպեր հենց գլխավոր քարտուղարը, բայց վերջինս գնաց հեշտ ճանապարհով՝ անելով ինչ-որ հայտարարություն, որտեղ հարվածը ՀՀ-ին կապեց Ղարաբաղյան հարցի հետ: Բորդյուժան խնդիրը բերեց էմոցիոնալ դաշտ՝ օգտագործելով «Нагорно-Карабахская Республика» բառը, մերոնք «կայֆի» մեջ են հիմա, մինչդեռ նա շատ վտանգավոր բան արեց մեզ համար՝ ուղիղ հարձակումը մեր տարածքի վրա կապեց Ղարաբաղի հետ:

– Իսկ դա զսպող որևէ ազդեցություն կունենա՞: Ադրբեջանը մյուս անգամ հարձակվելուց առաջ կմտածի՞ մի քանի անգամ, թե՞ ոչ:

– Ոչ, չի մտածի, քանի որ հենց այդ հայտարարության պատճառով միգուցե Բորդյուժային հանեցին: Եթե նույնիսկ դա դրական հայտարարություն է, Բորդյուժային թույլ չտվեցին պաշտոնավարել մինչև ապրիլ: Դա ցույց է տալիս, որ նույնիսկ այդ հայտարարությունը, կոպիտ ասած, չեղյալ համարվեց:

– Բայց պարզ է, չէ՞, որ Բորդյուժան հայտարարությունը պիտի համաձայնեցներ Կրեմլի հետ: Եթե իրոք այդպես է, ապա ի՞նչ էր ուզում ասել Ռուսաստանը այդ տեքստով:

– Կարծում եմ՝ Ռուսաստանը պարզապես մանիպուլյացիայի է ենթարկում Ղարաբաղի հարցը: Պարզ է, որ դա հենց Բորդյուժայի միտքը չէր, Ռուսաստանի միտքն էր՝ կապել այդ հարձակումը Ղարաբաղի հարցի հետ: Եվ եթե նկատել եք, արդեն դրանից հետո որոշ դիվանագետներ սկսեցին բացատրություններ տալ, որ ՀԱՊԿ-ը ստեղծված չի կոնֆլիկտներ լուծելու, այսինքն՝ Բորդյուժայի հայտարարությունը ազդեց իրենց վրա: Դա շատ վտանգավոր գիծ է մեզ համար: Հայաստանի դեմ հարվածը չպետք է կապվի Ղարաբաղյան հարցի հետ, դա ագրեսիա է Հայաստանի դեմ:

loading...
Լրահոս
«Կա սահման, որը չեմ անցնի. նույնիսկ՝ մեծ գումարի դեպքում». Թամարա Գեւորգյանն՝ իր համաձակ ֆոտոշարքի եւ դեպրեսիայի մասին Գողականները նորից գալիս են Հայաստան. ժամանելու է նաեւ հայտնի Պոդոլսկի Լուչոկը «Մոսկվայի Ալիկն ա նվեր տվել. որ պաշտոն չունենար՝ գրող էլ չէին տա». Սարոյանը՝ Բաղմանյանի որդու շքեղ մեքենայի մասին Ինը հատկանիշ, որոնք տղամարդիկ ցանկանում են տեսնել սիրելիի մեջ Դավաճանության չորս նշան, որոնք պետք չէ անտեսել Մանրամասներ ականի վրա պայթած զինվորի վիճակից Վիգեն Սարգսյանը՝ արտգործնախարար, Էդվարդ Նալբանդյանը՝ ՀՀ նախագահ Ինչ է ասում համբույրի ձևը սիրեցյալի վերաբերմունքի մասին Սամվել Ալեքսանյանը մեկնաբանում է իր ու գեներալ Սեյրանի միջև լարվածության մասին լուրերը Ինչպես սիրված երաժիշտ Էդգար Գյանջումյանը հաղթահարեց քաղցկեղը և ոչ միայն Ինչպիսի եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերին Ինչու է բրիտանական մամուլը «ճամփու դնում» հայ կիսապաշտպանին Պերմում ՌՀՄ նախագահ Արա Աբրահամյանը հանդիպել է հայ համայնքի ներկայացուցիչների հետ Ինչ օր է ձեզ սպասվում. աստղագուշակ Գայանե Բաղդասարյանն արդեն անգամ ներքնազգեստ չի կրում. տեսեք՝ ինչով է փոխարինել նա վարտիքը (լուսանկար) Երիտասարդն ինտիմ բնույթի գործողություններ է կատարել 13-ամյա աղջկա նկատմամբ Հայտնի են «Հայկական ինքնության պահպանության նշանակալի ավանդի համար» ամենամյա մրցույթի մասնակցության պայմանները Ինչով զարմացնել հյուրերին Նոր տարուն. խորհուրդներ հանրահայտ խոհարարից Գեղասահորդներ Թինա Կարապետյանն ու Սիմոն Պրու Սենեկալը հանդես են եկել Զագրեբի մրցաշարում Հայաստանում Նոր տարվա տոնական օրերը 3-ով կկրճատվեն Ռոնալդուի ընկերուհին անկեղծացել է իր վերջին հարցազրույցում Այս կադրերի պատճառով արաբ երգչուհին ազատազրկման է դատապարտվել Եգիպտոսում «Բնածին ա, ազիզ». Ալեքսանյանը պարզաբանել է իր հաջողության գաղտնիքը. տեսանյութ Փակուղի՝ Թուֆենկյանի կրակոցների գործով. Վրաստանը չի հանձնում քրեական հեղինակություններին «Իբրա, շարժիր հետույքդ». նոր մանրամասներ ծեծկռտուքից Այս համաշխարհային հիթը գրվել է թմրանյութի ազդեցության տակ. տեսանյութ Կրքոտ պար՝ ձողի վրա. շշմեցուցիչ Բարբարա Պալվինը` Love Magazine-ի էրոտիկ օրացույցում Աղջիկներն իրենց վերածում են ապրանքի, որին վաղ թե ուշ կփոխարինի ավելի լավը «Մանչեսթեր Սիթիի» ֆուտբոլիստները ծաղրել են Իբրահիմովիչին Ինչպես է համացանցը մեծացնում երեխաների խոցելիությունը 8 հիմնավոր պատճառ՝ մարդուն անցյալում թողնելու համար Ինչպե՞ս օրգանիզմից դուրս բերել լորձը և առողջանալ Քնքուշ վաճառողուհին խանութում հանում է վերնազգեստն ու ցույց տալիս կուրծքը «Թող բոլոր աղքատներին շարեն մի պատի տակ՝ գյուլլեն». քաղաքացիները` թանկացումների մասին (տեսանյութ) 24-ամյա տղան երիտասարդ աղջիկներին ներքաշել է պոռնկության մեջ Նեյմարը խնդիներ ունի. ինչու է նա մեկնել Բրազիլիա Տեղեկություններ ճանապարհների վիճակից Մերկապարուհի Վարդան նոր էրոտիկ լուսանկար է հրապարակել «16 տարեկանում ստացա առաջին աշխատավարձս ու տվեցի մորս, որպեսզի գնումներ անի պահածոյի համար». Լուիզա Ղամբարյանն անկեղծացել է Լիլիթ Բաբասյանը խոսել է իր ու ամուսնու միջև առկա ընտանեկան խնդիրների մասին Ռուսաստանն ու ՆԱՏՕ-ն պայքա՞ր են սկսել Հայաստանի համար Դաշտանի ժամանակ կարելի՞ է սեռական հարաբերություն ունենալ Սերժ Սարգսյանի հայտարարության առնչությամբ գյուղապետը դիմել է իրավապահներին Սերժ Սարգսյանը հայտարարեց Վիգեն Սարգսյանի ժամկետը Ինչ է Ռայոլան խնդրել Միլանից «Խի՞ եք ընկնում ոտքերիս տակ». ՍԱՍ-ի Արտակը՝ լրագրողներին Շուշան Երիցյանը լողազգեստով սեքսուալ լուսանկար է հրապարակել Գայանե Ավետիսյանը պատմել է իր առաջին համբույրի մասին Իննա Խոջամիրյանը նշել է, թե որ դեպքում կամուսնանա Բիկինիի հատվածների մազահեռացում՝ տան պայմաններում. տեսանյութ Նարեկ Ադիբեկյանին սպանելու կասկածանքով ձերբակալված կա Տիգրան Մնացականյանն ու Մարիամը հանդիպել են, երբ վերջինս դեռ 15 տարեկան էր. նոր բացահայտումներ Կանանց և տղամարդկանց տարբերությունների ապշեցուցիչ վկայություններ «Չեմ հասցնում կարոտել Հայաստանը»․ ո՞ւր է կորել երաժիշտ Մուրզիկը Ինչ է ձեզ սպասվում դեկտեմբերի 13-ին. աստղագուշակ Սպասում են Սերժ Սարգսյանի տապալմանը Կայացավ առաջին կլոր սեղան-քննարկումը՝ նվիրված Bitcoin-ի շուկայի զարգացմանը 13 աղջկական բաներ, որ գաղտնի անում են տղամարդիկ Մանրամասներ Ղարաբաղում սպանված զինվորից Play off-ի բոլոր զույգերը հայտնի են Ղարաբաղում զոհ ունենք «Այլևս շատ բաց կերպարներով չեմ ներկայանա». Անահիտ Հարությունյան «Աստված հեռու պահի «լավ» աղջիկներից. վատերից ինքդ կփրկվես». հրեաների 35 իմաստուն մտքերը Որքա՞ն է «Ռեալը» պատրաստվում վճարել Արիսաբալագայի համար Տղամարդը 180 միլիոն դոլար կվճարի նրան, ով կամուսնանա իր դստեր հետ. սակայն կա մի «բայց» Սեյրան Օհանյանը ֆինանսական խնդիրնե՞ր ունի «Որ ամոթ ունենան, չեն թանկացնի. գետինը մտնեն». Սեյրան Սարոյան 21-ամյա աղջիկը երեք շաբաթ կրել է նույն վարտիքը, ապա այն վաճառել 5000 դոլարով Աղջկա պատմությունը. «Ընկերս ինձ հետ սեքսով զբաղվելու փոխարեն պոռնոկայքեր է հաճախում» Տեղեկություններ ճանապարհների վիճակից Համացանցում են հայտնվել կադրերը, որտեղ շնաձուկը կծում է աղջկա ձեռքը ԱՅՍՕՐՎԱ ՁԵՐ ՌՈՄԱՆՏԻԿ ՀՈՐՈՍԿՈՊԸ Հացը կթանկանա՞ Հայտնի է՝ ինչու է անչափահասն ակումբում դանակահարել երիտասարդ զույգին «Ֆուլ հաուզ»-ի՝ դեռ եթերում չհայտնված սերիան «Ազիզյաններ»-ի՝ դեռ եթերում չհայտնված սերիան Դպրոցականների ձմեռային արձակուրդի օրերը հայտնի են Աղջիկն ինքնուրույն ծննդաբերել է. լուսանկարներ «Թրամփը կանխեց պատերազմի կրկնությունը Ղարաբաղում. ռուսական ծրագիրը ձախողվեց» Տերմինալի գողության փորձ Երևանում. կանխել են ԱԱԾ աշխատակիցները