հետևեք մեզ facebook-ում` facebook.com/newsarm.am

«Մերոնք կայֆի մեջ են Բորդյուժայի հայտարարությունից, մինչդեռ նա շատ վտանգավոր բան արեց»

Գլոբալիզացիայի և տարածաշրջանային համագործակցության վերլուծական կենտրոնի ղեկավար, քաղաքագետ Ստեփան Գրիգորյանը զարմացած է այն փաստից, որ շատերը Հայաստանում ոգևորվել են Նիկոլայ Բորդյուժայի դեկտեմբերի 29-ի հայտարարությունից, որը ՀԱՊԿ արդեն նախկին գլխավոր քարտուղարն արել էր Չինարի գյուղի պաշտպանական դիրքերի վրա ադրբեջանական զինուժի կատարած դիվերսիոն հարձակման կապակցությամբ: Բորդյուժան իր հայտարարության մեջ օգտագործել էր «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն» բառակապակցությունը, որից հետո սկսվեցին քննարկումներն այն մասին, թե ՀԱՊԿ-ը փաստացի ճանաչել է ԼՂՀ-ն:

«ՀԱՊԿ քարտուղարությունը խիստ մտահոգությամբ է ընդունել տեղեկությունը Հայաստանի Հանրապետության Չինարի գյուղի մոտակայքում տեղի ունեցած զինված միջադեպի առնչությամբ: ՀԱՊԿ անդամ պետության տարածքում այս գործողությունները դիտարկում ենք որպես սադրանք՝ մասնավորապես այս տարվա ապրիլին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում բավականին ծանր միջադեպի ֆոնին, որի ժամանակ կիրառվեց ծանր զրահատեխնիկա»,- մասնավորապես նշված է հայտարարության մեջ:

Մինչդեռ քաղաքագետ Ստեփան Գրիգորյանը «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում նկատեց, որ Բորդյուժան իրականում այդ քայլով շեղել է բոլորի ուշադրությունը ՀԱՊԿ-ի անգործությունից՝ խնդիրը տանելով այլ դաշտ և Հայաստանի դեմ կատարված ուղղակի հարձակումը կապելով Ղարաբաղյան հակամարտության հետ, ինչից հետո իրենք արդեն կարող են հայտարարել, թե ՀԱՊԿ-ի խնդիրը չէ Ղարաբաղյան հակամարտությամբ զբաղվելը:

– Պարոն Գրիգորյան, Ձեր գնահատմամբ՝ ինչո՞ւ ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնը այդպես էլ չստանձնեց Հայաստանի ներկայացուցիչը ռոտացիայի սկզբունքով: ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պարտականությունները 2017թ. հունվարից կկատարի արդեն նախկին գլխավոր քարտուղար Նիկոլայ Բորդյուժայի տեղակալ Վալերի Սեմերիկովը:

– Հարցն, ըստ էության, երկու մասից է բաղկացած, առաջինը՝ ինչո՞ւ Հայաստանին թույլ չտվեցին ստանձնել այդ պաշտոնը, և երկրորդը՝ ինչո՞ւ նշանակվեց Բորդյուժայի տեղակալը: Տրամաբանական կլիներ, որ Բորդյուժայի լիազորությունները երկարաձգվեին մինչև ապրիլ ամիս, որպեսզի ապրիլին կայանալիք ՀԱՊԿ-ի գագաթնաժողովին նոր որոշում ընդունվեր: Ես կսկսեմ երկրորդ հարցից: Ի վերջո, նախորդ տարի Բորդյուժայի լիազորությունների ժամկետն ավարտվել էր, բայց որոշում ընդունվեց երկարացնել այն մեկ տարով: Որքան ես գիտեմ՝ Բորդյուժայի առնչությամբ լուրջ առարկություններ ուներ Ղազախստանը, որը դեմ էր, որ նա շարունակի պաշտոնավարել: Ինչպես հիշում եք, հոկտեմբերին Բորդյուժան հայտարարեց, թե իբր Ղազախստանի նախագահն էր դեմ ՀՀ ներկայացուցչի նշանակմանը: Որքան հասկանում եմ Ղազախստանի պաշտոնական դիրքորոշումը, ղազախները դեմ չէին, ճիշտ հակառակը՝ իրենք կողմնակից են, որ ռոտացիոն մեխանիզմը սկսի աշխատել, և քանի որ Բորդյուժան նման հայտարարություն արեց, որը համաձայնեցված չէր ղազախների հետ, նրանք դժգոհ էին և չէին ուզում, որ Բորդյուժան շարունակի պաշտոնավարել:

Երկրորդը՝ բազմիցս ասել եմ և ուզում եմ կրկնել՝ ժամանակը ցույց է տալիս, որ ՀԱՊԿ-ում Ադրբեջանի ազդեցությունը ավելի մեծ է, քան Հայաստանի ազդեցությունը: Ադրբեջանը ՀԱՊԿ-ի անդամ չէ, բայց ազդեցությունը ավելի ուժեղ է, քանի որ վերջին տարիներին շատ լուրջ զարգացումներ եղան հետխորհրդային տարածքում, ու ՀԱՊԿ երկրների շահերն այսօր չեն համընկնում: Ի վերջո, մենք ՀԱՊԿ-ի անդամ պետություն ենք 1992-ից և չենք կարող ասել, որ նախկինում մեծ տարբերություններ կային երկրների մոտեցումներում: Զարգացումները այն եղան, որ նույն Ղազախստանը, Ղրղըզստանը և Բելառուսը սկսեցին ակտիվորեն աշխատել Ադրբեջանի, Թուրքիայի հետ, և դա ի վերջո բերեց նրան, որ այդ պետությունները, առաջին հերթին՝ Բելառուսը, չեն ուզում «վատամարդ լինել» Ադրբեջանի և Թուրքիայի առջև, մխրճվել Ղարաբաղի հարցի մեջ: Եվ սա արտահայտվեց գլխավոր քարտուղարի ընտրության հարցում: Ադրբեջանը միանշանակ դեմ է, որ ՀՀ-ի առաջադրած մարդը դառնա գլխավոր քարտուղար, և նշված պետությունները, հարգելով Ադրբեջանի դիրքորոշումը, փակում են ՀՀ ներկայացուցչի ճանապարհը: Դեկտեմբերի նիստում ակնհայտ էր, որ դա Բելառուսն է: Ի վերջո, Բելառուսը կարող էր մասնակցել նիստին, օրինակ, վարչապետի մակարդակով, բայց իրենք ընդհանրապես պատվիրակություն չուղարկեցին, և կարծում եմ՝ դա առաջին հերթին կապված էր Հայաստանի հետ:

Մյուս ակնհայտ գործոնն այն է, որ Հայաստանը իր կարծիքը չունի ՀԱՊԿ-ում և ԵՏՄ-ում. Հայաստանը մշտապես արտահայտում է Ռուսաստանի կարծիքը: Գոնե վերջին զարգացումները հանգեցրին նրան, որ Հայաստանի սուվերենության մակարդակը զգալիորեն իջավ: Դա նշանակում է, որ ԵՏՄ-ում ու ՀԱՊԿ-ում քվեարկությունների ժամանակ Ռուսաստանը ինքնաբերաբար ստացավ հավելյալ ձայն, և դա, բնականաբար, առաջացնում է մյուս երկրների դժգոհությունը: Ինչո՞ւ. այդ երկրները միշտ սակարկում էին: Ոչ միայն ՀԱՊԿ երկրների դիրքորոշումները տարբերվում են Հայաստանի մոտեցումներից, այլև Հայաստանը ՀԱՊԿ-ում ու ԵՏՄ-ում ինքնուրույն քայլեր չի անում: Հայաստանը, փաստորեն, ավտոմատ կերպով կրկնապատկում է Ռուսաստանի ձայնը, որովհետև Հայաստանը մշտապես կողմ է քվեարկում Ռուսաստանի առաջարկներին, և դա շատ թուլացրեց մյուս անդամ-պետությունների դիրքերը: Մյուս երկրները միշտ ինչ-որ հարցեր են բարձրացնում, շատ հարցերում չեն համաձայնում Մոսկվայի հետ: Դասական օրինակը Սանկտ Պետերբուրգում կայացած ԵՏՄ վերջին նիստն է, որտեղ պիտի ընդունվեր ԵՏՄ մաքսային օրենսգիրքը, բայց Բելառուսն ու Ղրղըզստանը հետաձգեցին: Պարզ է, որ ի վերջո կտան իրենց համաձայնությունը, բայց այժմ սակարկում են, որ «մի բան պոկեն» Ռուսաստանից: Քանի որ Հայաստանը նման կերպ չի գործում, ստացվում է՝ Հայաստանը չունի ինքնուրույն դիրք այդ հարցերում: Դա խորացնում է մյուս երկրների դժգոհությունը Հայաստանից:

– Ադրբեջանի վերջին դիվերսիոն հարձակումը Հայաստանի վրա որքանո՞վ էր կապված ՀԱՊԿ-ի ներքին զարգացումների հետ, և ի՞նչ քաղաքական նպատակներ էր հետապնդում Ադրբեջանը դրանով:

– Ադրբեջանը ապրիլին պատերազմ սկսեց Լեռնային Ղարաբաղի ճակատում, ագրեսիան իրականացվում էր Ղարաբաղի դեմ: Ֆորմալ տեսանկյունից ՀԱՊԿ-ի մանդատի մեջ չի մտնում կոնֆլիկտներ լուծելը: Դա է պատճառը, որ ՀԱՊԿ-ը միշտ կարող է բացատրություն տալ՝ ինչու չի աջակցում Հայաստանին: ՀԱՊԿ-ը ստեղծված չի լուծելու Ղարաբաղի կոնֆլիկտը: Բայց Ադրբեջանը, համոզվելով, որ մեր դիրքերը թույլ են ՀԱՊԿ-ում, և որ ինքը կարողացավ արգելափակել ՀՀ թեկնածուին գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում, հասկացավ, որ ՀԱՊԿ-ը մեզ չի օգնի նույնիսկ այն դեպքում, եթե իրենք հարվածեն ուղղակիորեն Հայաստանի տարածքին: Հենց դա է պատճառը, որ իրենք դիվերսիոն խումբ ուղարկեցին ոչ թե Ղարաբաղի, այլ ՀՀ-ի դեմ: ՀՀ ներկայացուցչի նշանակումը ավտոմատ կերպով պիտի լիներ՝ ռոտացիոն սկզբունքով: Մերոնք նույնիսկ դա չկարողացան անցկացնել, և ադրբեջանցիները հասկացան, որ մեր դիրքերը թույլ են, ուրեմն կարելի է ուղղակիորեն հարվածել ՀՀ-ին, և ոչ մի լուրջ արձագանք չի լինի: Եվ այդպես էլ եղավ:

– Իսկ Բորդյուժայի արձագանքը որքանո՞վ էր համարժեք և ի՞նչ օգուտ տվեց մեզ:

– Բորդյուժայի հայտարարությունից շատ ոգևորված են, բայց ես ուզում եմ շեշտել, որ անհրաժեշտ է տարբերել Բորդյուժայի հայտարարությունը նախագահների խորհրդի հայտարարություններից: Ինձ համար ավելի կարևոր կլիներ, որ Բորդյուժան նախագահների անունից հայտարարություն աներ: Հիմա գլխավոր քարտուղարն ամեն ինչ բերեց դեպի Ղարաբաղյան հարց: Շատերը ոգևորվեցին, որ Բորդյուժան արտաբերել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն բառակապակցությունը, բայց ոգևորվելը լուրջ սխալ է, քանի որ հարձակումը ՀՀ-ի դեմ էր: Բորդյուժան սկսեց բացատրել, թե այդ հարձակումը եղավ ՀՀ-ի դեմ, քանի որ Ղարաբաղյան հիմնախնդիրը լուծված չէ: Ո՛չ, ես ասում եմ՝ ցանկացած հարձակում ՀՀ-ի վրա պիտի դիտվի ՀԱՊԿ-ի կողմից որպես ագրեսիա Հայաստանի, այլ ոչ թե Ղարաբաղի դեմ: Իր հայտարարությամբ նա խնդիրը տարավ ուրիշ դաշտ: Ես զարմացած եմ, որ ասում էին՝ էդ ի՜նչ լավ հայտարարություն էր: Հակառակը՝ շատ վատ հայտարարություն էր:

– Դա ի՞նչ էր, հայերին հաճոյանալու և ՀԱՊԿ-ի անգործությունից շեղելու փո՞րձ:

– Այո, միանշանակ: Քանի որ հարվածը հասցված էր ՀՀ-ին, ՀԱՊԿ-ի 4-րդ հոդվածը պիտի աշխատեր: Դա կոչվում է հավաքական անվտանգություն կամ պաշտպանություն, ինչպես ՆԱՏՕ-ում՝ 5-րդ հոդվածը: Չեմ ասում՝ զորք բերեին: Խոսքը դրա մասին չէ, բայց ՀԱՊԿ անդամ-պետությունների նախագահները պիտի հայտարարությամբ հանդես գային, և դա պետք է կազմակերպեր հենց գլխավոր քարտուղարը, բայց վերջինս գնաց հեշտ ճանապարհով՝ անելով ինչ-որ հայտարարություն, որտեղ հարվածը ՀՀ-ին կապեց Ղարաբաղյան հարցի հետ: Բորդյուժան խնդիրը բերեց էմոցիոնալ դաշտ՝ օգտագործելով «Нагорно-Карабахская Республика» բառը, մերոնք «կայֆի» մեջ են հիմա, մինչդեռ նա շատ վտանգավոր բան արեց մեզ համար՝ ուղիղ հարձակումը մեր տարածքի վրա կապեց Ղարաբաղի հետ:

– Իսկ դա զսպող որևէ ազդեցություն կունենա՞: Ադրբեջանը մյուս անգամ հարձակվելուց առաջ կմտածի՞ մի քանի անգամ, թե՞ ոչ:

– Ոչ, չի մտածի, քանի որ հենց այդ հայտարարության պատճառով միգուցե Բորդյուժային հանեցին: Եթե նույնիսկ դա դրական հայտարարություն է, Բորդյուժային թույլ չտվեցին պաշտոնավարել մինչև ապրիլ: Դա ցույց է տալիս, որ նույնիսկ այդ հայտարարությունը, կոպիտ ասած, չեղյալ համարվեց:

– Բայց պարզ է, չէ՞, որ Բորդյուժան հայտարարությունը պիտի համաձայնեցներ Կրեմլի հետ: Եթե իրոք այդպես է, ապա ի՞նչ էր ուզում ասել Ռուսաստանը այդ տեքստով:

– Կարծում եմ՝ Ռուսաստանը պարզապես մանիպուլյացիայի է ենթարկում Ղարաբաղի հարցը: Պարզ է, որ դա հենց Բորդյուժայի միտքը չէր, Ռուսաստանի միտքն էր՝ կապել այդ հարձակումը Ղարաբաղի հարցի հետ: Եվ եթե նկատել եք, արդեն դրանից հետո որոշ դիվանագետներ սկսեցին բացատրություններ տալ, որ ՀԱՊԿ-ը ստեղծված չի կոնֆլիկտներ լուծելու, այսինքն՝ Բորդյուժայի հայտարարությունը ազդեց իրենց վրա: Դա շատ վտանգավոր գիծ է մեզ համար: Հայաստանի դեմ հարվածը չպետք է կապվի Ղարաբաղյան հարցի հետ, դա ագրեսիա է Հայաստանի դեմ:

loading...
Լրահոս
«Մերժվածը» հեռուստասերիալի հերոսներն այսօր (բացառիկ ֆոտոշարք) Ինտերնետ vs իրականություն (լուսանկարներ) Լողափ նետված շնաձուկը խուճապի է մատնել հանգստացողներին (տեսանյութ) Խցակիցները ցանկանում են սպանել կալանավորին 50 հազար դոլարի դիմաց. Հայտարարություն Հումորային տեսանյութ Հենրիխ Մխիթարյանի մասնակցությամբ Ամառային սեքսի առանձնահատկությունները Ինչու են Սալվադոր Դալիի աճյունը որոշել հանել գերեզմանից Եվրամիության կտրուկ նախազգուշացումը Հայաստանին Ինչպես է սկսվելու պատերազմը․ Foreign Policy-ի անդրադարձը գերտերություններին Էմիլի Ռատայկովսկին ցուցադրել է իր սլացիկ հետույքը / լուսանկար Տեղի կունենա «Խոսող խաղալիք» 4-րդ փառատոնը 5 բան, որ չեն անում խելացի մարդիկ Տեսանյութ և մանրամասներ՝ Գյումրիում հնչած կրակոցներից Սևանը կճահճանա՞ Ուշադրություն. անոմալ շոգ է սպասվում Երևանում Ադրբեջանը պատրաստվում է միակ և վճռական պատերազմի Իրարանցում Մոսկվա-Բաքու չվերթում Նոր մանրամասներ որոնվող 14-ամյա աղջկանից Զինված հարձակման փորձ Երևանում Ում հետևից է ընկել դատախազությունը Կարեն Կարապետյանի երկրորդ փախուստի կազմակերպումը Ի՞նչ առնչություն է ունեցել գեներալը զինված խմբի հետ «Որոգայթի Տիկո». «Լավ տղերքը քիչ են մնացել, ովքեր էդ տրադիցիոն հանցաշխարհի մարդկայինը գնահատում են փողից առավել» Ինչու՞ են հիշել հայ-թուրքական հարաբերությունների մասին․ Թրամփը քայլ կանի՞ Մոլորակի ամենաշոգ վայրերի թոփ-տասնյակ / լուսանկարներ Ղարաբաղում փորձարկվում է Ադրբեջանի գնած զենքը Դաժան ծեծի է ենթարկել կնոջը․ մանրամասներ Լաս-Վեգասում հայի են ձերբակալել՝ սեփական երեխային սպանելու կասկածանքով Տեսանյութ․ ինչու ոչ ոք չի նկատում փողոցով քայլող մերկ մոդելին Ինչպիսի լուսանկարներ է հրապարակում հունահայ երգչուհի Աթենա Մանուկյանը Կրծո՞ւմ եք եղունգների կողքի մաշկը. կարդացեք սա Կանանց գաղութը Իսրայելում. ուշագրավ ֆոտոներ 5 ամսական հղի աղջիկը մասնակցել է վազքի մրցաշարին Բրիտանացին զանգահարել է ոստիկանություն թագուհուն մեքենայի մեջ առանց ամրագոտու տեսնելուց հետո Անահիտ Սիմոնյանը` Հայկոյի, իրենց տարիքային տարբերության, 2-րդ անգամ մայրանալու մտքերի մասին և ոչ միայն Էրդողանն ուշագնաց է եղել աղոթքի ժամանակ Ադրբեջանը հանձնեց Նախիջեւանը Թուրքիային Տվեք այդ զենքը ժողովրդին. Սեյրան Օհանյանի կոչը Տեսարաններից ո՞րն է ձեզ առավել հաճելի թվում. թեստ, որը կպատմի բնավորության գաղտնիքների մասին Հայտնի են աշխատելու համար լավագույն եվրոպական երկրները Հայտնի է դարձել Android-ի նոր օպերացիոն համակարգի անվանումը Այդ խոսակցություններն ավելի են ուժեղացնում մեր հարաբերությունները. Մանո Գրիգորյան 62-ամյա Սիլվեստեր Ստալոնեի մարզումները (տեսանյութ) Այսօր հերոս Հովհաննես Փանոսյանի տարեդարձի օրն է․ խոնարհվում ենք Ձեր սխրանքների առաջ (լուսանկարներ) Կալիֆորնիայի բնակիչը և նրա 9 ամսական դուստրը լուսանկարվում են զվարճալի կոստյումներով (լուսանկարներ) 7 անչափ կարևոր հմտություն, որոնց պետք է տիրապետել 6 անհավանական նորարարություններ, որոնք ապացուցում են, որ ապագան արդեն հիմա է Մի վատնեք ձեր փողերը. 3 պարզ եղանակ, թե ինչպես ինքնուրույն սպիններ պատրաստել Մայրը հիասթափված էր որդու արած նվերից, քանի դեռ նա չէր սկսել շարժել կառույցի պատերը. սա տեսնել է պետք Շոու բիզնեսի ամենահայտնի դեմքերը` Գրիգոր Դանիելյանի և Հռիփսիմե Ելինյանի կազմակերպած համերգին Նրան, ում կսիրեմ, կլինի իմը, միակը, անկրկնելին, կատարյալը՝ իր բոլոր թերություններով հանդերձ. Հակոբ Հակոբյան Խորվաթիայում էքստրեմալներն անցել են 240 մ բարձրության վրա գտնվող ճոպանով Շվեդիա. ճանապարհային նշան՝ բջջային հեռախոսով մարդկանց համար Աշխարհում առաջին թռչող մեքենան կթողարկվի Նիդերլանդներում Լեհ ինժեներն «անօդաչու» ռոբոտ է ստեղծել կարտոֆիլի օգտագործմամբ (տեսանյութ) Ամենավտանգավոր կանայք՝ ըստ կենդանակերպի նշանի Հնդկաստանում փղերը համատեղ ջանքերով քանդել են պարիսպն ու փախել գյուղացիներից (լուսանկարներ, տեսանյութ) Մեր փոքրիկ պետությունը. ի՞նչ չափսեր ունի Հայաստանն այլ պետությունների հետ համեմատած (Ֆոտո) Հսկա Անդրեյի այս լուսանկարներին նայելուց հետո աշխարհը ձեզ շատ փոքր կթվա Կանադայի վարչապետը մասնակցել է մանկական հեռուստաշոուի՝ գրկախառնվելով խաղալիք միաեղջյուրի հետ (տեսանյութ) Ամենահամեստ 7 միլիոնատերերը Վթարի է ենթարկվել Մոսկվա-Երևան ավտոբուսը (թարմացված) Իտալիայում արտադրվել են կտրող մեքենաներ, որոնք թփերը վերածում են կատարյալ գնդերի (տեսանյութ) 5 ամենատարօրինակ բաները, որոնք հայտնաբերվել են օդանավակայանում ստուգման ժամանակ Որտե՞ղ կարելի է հանգստանալ այս ամառ. այս տարվա ամենաշատ այցելվող 10 վայրերը Ռուս տղամարդն այցելել է Սիբիրի խորքերն ու լուսանկարել տեղաբնակներին (ֆոտոշարք) Ալեքսանդր Բաբասյանի կինը՝ անկողնային տեսարաններում ամուսնու նկարահանվելու մասին Սփիներները մահացու վտանգավոր են ճանաչվել 42-ամյա թայվանցի կինը չի տարբերվում դեռահասից (լուսանկարներ) ԹԵՍՏ. Ընտրեք Ձեզ առավել շատ դուր եկած թռչունին և իմացեք Ձեր անձի մասին ավելին Էքստրեմալ Chevrolet Camaro-ն արագությամբ գերազանցել է Ferrari 488 GTB մոդելին (տեսանյութ) Ուշադրություն. ճանապարհային ոստիկանությունը զգուշացնում է Մեծ, ճոխ հարսանիք է սպասվում Եվրոպացիների շառաչուն չափալախները շարունակվում են Իվանկա Թրամփին կհարցաքննեն Պրեմիերա - Արմեն Մովսիսյան․ «Գարեգին Նժդեհ» Պրեմիերա - Անաստասյա Բրուխտի․ «Ես քոնն եմ» Մոսկվան շարունակում է զինել Ադրբեջանին․ լայնամասշտաբ պատերազմն անխուսափելի է Տղամարդը վարտիքը մտցրել է 17-ամյա աղջկա բերանն ու խեղդել Դիմում-նամակ վարչապետին