հետևեք մեզ facebook-ում` facebook.com/newsarm.am

«Մերոնք կայֆի մեջ են Բորդյուժայի հայտարարությունից, մինչդեռ նա շատ վտանգավոր բան արեց»

Գլոբալիզացիայի և տարածաշրջանային համագործակցության վերլուծական կենտրոնի ղեկավար, քաղաքագետ Ստեփան Գրիգորյանը զարմացած է այն փաստից, որ շատերը Հայաստանում ոգևորվել են Նիկոլայ Բորդյուժայի դեկտեմբերի 29-ի հայտարարությունից, որը ՀԱՊԿ արդեն նախկին գլխավոր քարտուղարն արել էր Չինարի գյուղի պաշտպանական դիրքերի վրա ադրբեջանական զինուժի կատարած դիվերսիոն հարձակման կապակցությամբ: Բորդյուժան իր հայտարարության մեջ օգտագործել էր «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն» բառակապակցությունը, որից հետո սկսվեցին քննարկումներն այն մասին, թե ՀԱՊԿ-ը փաստացի ճանաչել է ԼՂՀ-ն:

«ՀԱՊԿ քարտուղարությունը խիստ մտահոգությամբ է ընդունել տեղեկությունը Հայաստանի Հանրապետության Չինարի գյուղի մոտակայքում տեղի ունեցած զինված միջադեպի առնչությամբ: ՀԱՊԿ անդամ պետության տարածքում այս գործողությունները դիտարկում ենք որպես սադրանք՝ մասնավորապես այս տարվա ապրիլին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում բավականին ծանր միջադեպի ֆոնին, որի ժամանակ կիրառվեց ծանր զրահատեխնիկա»,- մասնավորապես նշված է հայտարարության մեջ:

Մինչդեռ քաղաքագետ Ստեփան Գրիգորյանը «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում նկատեց, որ Բորդյուժան իրականում այդ քայլով շեղել է բոլորի ուշադրությունը ՀԱՊԿ-ի անգործությունից՝ խնդիրը տանելով այլ դաշտ և Հայաստանի դեմ կատարված ուղղակի հարձակումը կապելով Ղարաբաղյան հակամարտության հետ, ինչից հետո իրենք արդեն կարող են հայտարարել, թե ՀԱՊԿ-ի խնդիրը չէ Ղարաբաղյան հակամարտությամբ զբաղվելը:

– Պարոն Գրիգորյան, Ձեր գնահատմամբ՝ ինչո՞ւ ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնը այդպես էլ չստանձնեց Հայաստանի ներկայացուցիչը ռոտացիայի սկզբունքով: ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պարտականությունները 2017թ. հունվարից կկատարի արդեն նախկին գլխավոր քարտուղար Նիկոլայ Բորդյուժայի տեղակալ Վալերի Սեմերիկովը:

– Հարցն, ըստ էության, երկու մասից է բաղկացած, առաջինը՝ ինչո՞ւ Հայաստանին թույլ չտվեցին ստանձնել այդ պաշտոնը, և երկրորդը՝ ինչո՞ւ նշանակվեց Բորդյուժայի տեղակալը: Տրամաբանական կլիներ, որ Բորդյուժայի լիազորությունները երկարաձգվեին մինչև ապրիլ ամիս, որպեսզի ապրիլին կայանալիք ՀԱՊԿ-ի գագաթնաժողովին նոր որոշում ընդունվեր: Ես կսկսեմ երկրորդ հարցից: Ի վերջո, նախորդ տարի Բորդյուժայի լիազորությունների ժամկետն ավարտվել էր, բայց որոշում ընդունվեց երկարացնել այն մեկ տարով: Որքան ես գիտեմ՝ Բորդյուժայի առնչությամբ լուրջ առարկություններ ուներ Ղազախստանը, որը դեմ էր, որ նա շարունակի պաշտոնավարել: Ինչպես հիշում եք, հոկտեմբերին Բորդյուժան հայտարարեց, թե իբր Ղազախստանի նախագահն էր դեմ ՀՀ ներկայացուցչի նշանակմանը: Որքան հասկանում եմ Ղազախստանի պաշտոնական դիրքորոշումը, ղազախները դեմ չէին, ճիշտ հակառակը՝ իրենք կողմնակից են, որ ռոտացիոն մեխանիզմը սկսի աշխատել, և քանի որ Բորդյուժան նման հայտարարություն արեց, որը համաձայնեցված չէր ղազախների հետ, նրանք դժգոհ էին և չէին ուզում, որ Բորդյուժան շարունակի պաշտոնավարել:

Երկրորդը՝ բազմիցս ասել եմ և ուզում եմ կրկնել՝ ժամանակը ցույց է տալիս, որ ՀԱՊԿ-ում Ադրբեջանի ազդեցությունը ավելի մեծ է, քան Հայաստանի ազդեցությունը: Ադրբեջանը ՀԱՊԿ-ի անդամ չէ, բայց ազդեցությունը ավելի ուժեղ է, քանի որ վերջին տարիներին շատ լուրջ զարգացումներ եղան հետխորհրդային տարածքում, ու ՀԱՊԿ երկրների շահերն այսօր չեն համընկնում: Ի վերջո, մենք ՀԱՊԿ-ի անդամ պետություն ենք 1992-ից և չենք կարող ասել, որ նախկինում մեծ տարբերություններ կային երկրների մոտեցումներում: Զարգացումները այն եղան, որ նույն Ղազախստանը, Ղրղըզստանը և Բելառուսը սկսեցին ակտիվորեն աշխատել Ադրբեջանի, Թուրքիայի հետ, և դա ի վերջո բերեց նրան, որ այդ պետությունները, առաջին հերթին՝ Բելառուսը, չեն ուզում «վատամարդ լինել» Ադրբեջանի և Թուրքիայի առջև, մխրճվել Ղարաբաղի հարցի մեջ: Եվ սա արտահայտվեց գլխավոր քարտուղարի ընտրության հարցում: Ադրբեջանը միանշանակ դեմ է, որ ՀՀ-ի առաջադրած մարդը դառնա գլխավոր քարտուղար, և նշված պետությունները, հարգելով Ադրբեջանի դիրքորոշումը, փակում են ՀՀ ներկայացուցչի ճանապարհը: Դեկտեմբերի նիստում ակնհայտ էր, որ դա Բելառուսն է: Ի վերջո, Բելառուսը կարող էր մասնակցել նիստին, օրինակ, վարչապետի մակարդակով, բայց իրենք ընդհանրապես պատվիրակություն չուղարկեցին, և կարծում եմ՝ դա առաջին հերթին կապված էր Հայաստանի հետ:

Մյուս ակնհայտ գործոնն այն է, որ Հայաստանը իր կարծիքը չունի ՀԱՊԿ-ում և ԵՏՄ-ում. Հայաստանը մշտապես արտահայտում է Ռուսաստանի կարծիքը: Գոնե վերջին զարգացումները հանգեցրին նրան, որ Հայաստանի սուվերենության մակարդակը զգալիորեն իջավ: Դա նշանակում է, որ ԵՏՄ-ում ու ՀԱՊԿ-ում քվեարկությունների ժամանակ Ռուսաստանը ինքնաբերաբար ստացավ հավելյալ ձայն, և դա, բնականաբար, առաջացնում է մյուս երկրների դժգոհությունը: Ինչո՞ւ. այդ երկրները միշտ սակարկում էին: Ոչ միայն ՀԱՊԿ երկրների դիրքորոշումները տարբերվում են Հայաստանի մոտեցումներից, այլև Հայաստանը ՀԱՊԿ-ում ու ԵՏՄ-ում ինքնուրույն քայլեր չի անում: Հայաստանը, փաստորեն, ավտոմատ կերպով կրկնապատկում է Ռուսաստանի ձայնը, որովհետև Հայաստանը մշտապես կողմ է քվեարկում Ռուսաստանի առաջարկներին, և դա շատ թուլացրեց մյուս անդամ-պետությունների դիրքերը: Մյուս երկրները միշտ ինչ-որ հարցեր են բարձրացնում, շատ հարցերում չեն համաձայնում Մոսկվայի հետ: Դասական օրինակը Սանկտ Պետերբուրգում կայացած ԵՏՄ վերջին նիստն է, որտեղ պիտի ընդունվեր ԵՏՄ մաքսային օրենսգիրքը, բայց Բելառուսն ու Ղրղըզստանը հետաձգեցին: Պարզ է, որ ի վերջո կտան իրենց համաձայնությունը, բայց այժմ սակարկում են, որ «մի բան պոկեն» Ռուսաստանից: Քանի որ Հայաստանը նման կերպ չի գործում, ստացվում է՝ Հայաստանը չունի ինքնուրույն դիրք այդ հարցերում: Դա խորացնում է մյուս երկրների դժգոհությունը Հայաստանից:

– Ադրբեջանի վերջին դիվերսիոն հարձակումը Հայաստանի վրա որքանո՞վ էր կապված ՀԱՊԿ-ի ներքին զարգացումների հետ, և ի՞նչ քաղաքական նպատակներ էր հետապնդում Ադրբեջանը դրանով:

– Ադրբեջանը ապրիլին պատերազմ սկսեց Լեռնային Ղարաբաղի ճակատում, ագրեսիան իրականացվում էր Ղարաբաղի դեմ: Ֆորմալ տեսանկյունից ՀԱՊԿ-ի մանդատի մեջ չի մտնում կոնֆլիկտներ լուծելը: Դա է պատճառը, որ ՀԱՊԿ-ը միշտ կարող է բացատրություն տալ՝ ինչու չի աջակցում Հայաստանին: ՀԱՊԿ-ը ստեղծված չի լուծելու Ղարաբաղի կոնֆլիկտը: Բայց Ադրբեջանը, համոզվելով, որ մեր դիրքերը թույլ են ՀԱՊԿ-ում, և որ ինքը կարողացավ արգելափակել ՀՀ թեկնածուին գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում, հասկացավ, որ ՀԱՊԿ-ը մեզ չի օգնի նույնիսկ այն դեպքում, եթե իրենք հարվածեն ուղղակիորեն Հայաստանի տարածքին: Հենց դա է պատճառը, որ իրենք դիվերսիոն խումբ ուղարկեցին ոչ թե Ղարաբաղի, այլ ՀՀ-ի դեմ: ՀՀ ներկայացուցչի նշանակումը ավտոմատ կերպով պիտի լիներ՝ ռոտացիոն սկզբունքով: Մերոնք նույնիսկ դա չկարողացան անցկացնել, և ադրբեջանցիները հասկացան, որ մեր դիրքերը թույլ են, ուրեմն կարելի է ուղղակիորեն հարվածել ՀՀ-ին, և ոչ մի լուրջ արձագանք չի լինի: Եվ այդպես էլ եղավ:

– Իսկ Բորդյուժայի արձագանքը որքանո՞վ էր համարժեք և ի՞նչ օգուտ տվեց մեզ:

– Բորդյուժայի հայտարարությունից շատ ոգևորված են, բայց ես ուզում եմ շեշտել, որ անհրաժեշտ է տարբերել Բորդյուժայի հայտարարությունը նախագահների խորհրդի հայտարարություններից: Ինձ համար ավելի կարևոր կլիներ, որ Բորդյուժան նախագահների անունից հայտարարություն աներ: Հիմա գլխավոր քարտուղարն ամեն ինչ բերեց դեպի Ղարաբաղյան հարց: Շատերը ոգևորվեցին, որ Բորդյուժան արտաբերել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն բառակապակցությունը, բայց ոգևորվելը լուրջ սխալ է, քանի որ հարձակումը ՀՀ-ի դեմ էր: Բորդյուժան սկսեց բացատրել, թե այդ հարձակումը եղավ ՀՀ-ի դեմ, քանի որ Ղարաբաղյան հիմնախնդիրը լուծված չէ: Ո՛չ, ես ասում եմ՝ ցանկացած հարձակում ՀՀ-ի վրա պիտի դիտվի ՀԱՊԿ-ի կողմից որպես ագրեսիա Հայաստանի, այլ ոչ թե Ղարաբաղի դեմ: Իր հայտարարությամբ նա խնդիրը տարավ ուրիշ դաշտ: Ես զարմացած եմ, որ ասում էին՝ էդ ի՜նչ լավ հայտարարություն էր: Հակառակը՝ շատ վատ հայտարարություն էր:

– Դա ի՞նչ էր, հայերին հաճոյանալու և ՀԱՊԿ-ի անգործությունից շեղելու փո՞րձ:

– Այո, միանշանակ: Քանի որ հարվածը հասցված էր ՀՀ-ին, ՀԱՊԿ-ի 4-րդ հոդվածը պիտի աշխատեր: Դա կոչվում է հավաքական անվտանգություն կամ պաշտպանություն, ինչպես ՆԱՏՕ-ում՝ 5-րդ հոդվածը: Չեմ ասում՝ զորք բերեին: Խոսքը դրա մասին չէ, բայց ՀԱՊԿ անդամ-պետությունների նախագահները պիտի հայտարարությամբ հանդես գային, և դա պետք է կազմակերպեր հենց գլխավոր քարտուղարը, բայց վերջինս գնաց հեշտ ճանապարհով՝ անելով ինչ-որ հայտարարություն, որտեղ հարվածը ՀՀ-ին կապեց Ղարաբաղյան հարցի հետ: Բորդյուժան խնդիրը բերեց էմոցիոնալ դաշտ՝ օգտագործելով «Нагорно-Карабахская Республика» բառը, մերոնք «կայֆի» մեջ են հիմա, մինչդեռ նա շատ վտանգավոր բան արեց մեզ համար՝ ուղիղ հարձակումը մեր տարածքի վրա կապեց Ղարաբաղի հետ:

– Իսկ դա զսպող որևէ ազդեցություն կունենա՞: Ադրբեջանը մյուս անգամ հարձակվելուց առաջ կմտածի՞ մի քանի անգամ, թե՞ ոչ:

– Ոչ, չի մտածի, քանի որ հենց այդ հայտարարության պատճառով միգուցե Բորդյուժային հանեցին: Եթե նույնիսկ դա դրական հայտարարություն է, Բորդյուժային թույլ չտվեցին պաշտոնավարել մինչև ապրիլ: Դա ցույց է տալիս, որ նույնիսկ այդ հայտարարությունը, կոպիտ ասած, չեղյալ համարվեց:

– Բայց պարզ է, չէ՞, որ Բորդյուժան հայտարարությունը պիտի համաձայնեցներ Կրեմլի հետ: Եթե իրոք այդպես է, ապա ի՞նչ էր ուզում ասել Ռուսաստանը այդ տեքստով:

– Կարծում եմ՝ Ռուսաստանը պարզապես մանիպուլյացիայի է ենթարկում Ղարաբաղի հարցը: Պարզ է, որ դա հենց Բորդյուժայի միտքը չէր, Ռուսաստանի միտքն էր՝ կապել այդ հարձակումը Ղարաբաղի հարցի հետ: Եվ եթե նկատել եք, արդեն դրանից հետո որոշ դիվանագետներ սկսեցին բացատրություններ տալ, որ ՀԱՊԿ-ը ստեղծված չի կոնֆլիկտներ լուծելու, այսինքն՝ Բորդյուժայի հայտարարությունը ազդեց իրենց վրա: Դա շատ վտանգավոր գիծ է մեզ համար: Հայաստանի դեմ հարվածը չպետք է կապվի Ղարաբաղյան հարցի հետ, դա ագրեսիա է Հայաստանի դեմ:

loading...
Լրահոս
«Ազատություն» ռադիոկայանի հրապարակման առիթով հարուցվել է քրեական գործ Կղզի Լոռիում. այստեղ կհասնեն միայն համարձակները (տեսանյութ) Ամերիկաբնակ դիզայներ Լիլիթ Մարկոսյանի տարեդարձը օվկիանոսի ափին «Ղարաբաղի հարցը լուծված է․ պետք է ազատագրենք նոր շրջաններ»․ Բադասյան Մելինե Գալոյանն անակնկալներ է պատրաստում Այսօրվա Ազգային ժողովը չի ներկայացնում ժողովրդի մեծամասնության կարծիքը. Արման Վարդանյան Գերիշխող կլինի 80-ականների շունչը, թափանցիկությունը կխրախուսվի. ամառային նորաձևության վերջին միտումները / ֆոտոներ Դավիդ Դուբնիցկու հերթական էրոտիկ ֆոտոշարքը Մարգարիտ Բարանկիցեն՝ Շուշի «Նարեկացի» արվեստի միությունում Ինտիմ հիգիենայի կանոնները. մոռացեք սովորական օճառի մասին Գիտնականները բացահայտել են հարբած մարդու գլխավոր պարադոքսը Էդուարդ Շարմազանովը ազգային գաղափարախոսության արդիականության թեմայով դասախոսել է ՀՀԿ քաղաքական դպրոցում Ինչու են օրգազմի պահին լաց լինում կամ ծիծաղում Ում է սիրում Արփինե Հովհաննիսյանը․ այս և այլ մանրամասներ՝ «Օրակարգ»-ում (տեսանյութ) Բողոքի ակցիա Հայաստանում`ԱՄՆ դեսպանատան մոտ. հարցազրույց հայկական ֆեյսբուքի տասնյակ խմբերի և էջերի սեփականատեր Արման Թումասյանի հետ Ի՞նչ որոշում կկայացնի Փոստանջյանը Կլոր սեղան-քննարկում՝ «Հայաստանն ու Վրաստանը 21 դարում․ ընդհանուր մարտահրավերներն ու համագործակցության հետագա խորացման հեռանկարները» խորագրով Ամերիկացի պաշտոնյան փաստի առաջ է կանգնեցրել Սարգսյանին Ինչ և ինչքան են խմում հայերը Պոռնոբիզնեսի մեղադրանքով հետախուզվողը Հայաստանում Ինչպես դատավորը բռնվեց հանցանքի պահին. ուշագրավ մանրամասները՝ տեսանյութով Ծովառյուծը բռնում է աղջկա հետույքից ու քարշ տալիս դեպի ջուրը / Տեսանյութ «Եթե պատերազմ սկսվի, Ռուսաստանն իրեն պետք է մեղավոր զգա»․ Նավասարդյան Խափանվել է Էրդողանի սպանությունը Սերժ Սարգսյանը հայտարարեց, թե որքան է ծրագրում մնալ Խորոված՝ երկրի գլխավոր հրապարակում / Տեսանյութ 10 ամենախայտառակ պահերը սպորտում / Տեսանյութ Նոր մանրամասներ հնգյակի ողջ մնացած փոքրիկների մասին Սերժ Սարգսյանի սխալը Քրեականացնե՞լ սեռական բնույթի հայհոյանքը , թե՞ ոչ Ինքնասպան է եղել Թուրքմենիայի փոխվարչապետը 71-ամյա Շերն իր տեսքով ցնցել է Billboard Music Awards -ի հանդիսատեսին / լուսանկարներ Ով է Բելուչչիի 13-ամյա դուստրը․ լուսանկարներ 10 իրական պատմություն այն մասին, թե ինչ են մարդիկ տեսել կլինիկական մահի ժամանակ Լուրերի հաղորդավարուհին շոկի մեջ է ընկել (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ) Գիտնականների անսպասելի եզրահանգումը խոշոր կրծքի վերաբերյալ Ի՞նչ նպատակ է իր առջև դրել Ադրբեջանը․ ՊՆ նախկին նախարարի պարզաբանումները Երկու նշանային հարված Ադրբեջանին. Ինչ է սպասվում Իջևանում անչափահաս տղաները բռնաբարել են 3 մանկահասակ երեխաների 24-ամյա մորը Գնդի փոխհրամանատարը ստուգումների եկած փոխգնդապետին դաժան ծեծի ենթարկելով՝ հաշմանդամ է դարձրել «Ես երեխա չեմ, որ նյարդայնանամ». Հենրիխ Մխիթարյան Փողոցում սեքսով զբաղվող զույգին նկարահանած տղան հազարավոր դիտումներ է ստացել / Տեսանյութ Արիանա Գրանդե, Սելենա Գոմես, Սիա․ նոր տեսահոլովակ «Մենք չենք կրակում, բայց ձեր մեկ կրակոցի դիմաց դուք տասնապատիկն եք ստանալու». ԱԱԾ նախկին ղեկավար Վարչապետը նշանակում է արել Ահազանգ. Երևանում մարդ են առևանգել Աղջիկների սեռական օրգանները՝ սպառնալիք ֆուտբոլային անվտանգությանը․ տեսանյութ Ով է փոխարինելու Սամվել Կարապետյանին Քարդաշյանի քույրն առանց կրծկալի լուսանկար է հրապարակել Միհրան Պողոսյանի սենսացիոն առաջարկը «Դուք թույլ տվեցիք խախտում». Արա Բաբլոյանը նկատողություն արեց Շարմազանովին / Տեսանյութ ՎԻԴԵՈ. թուրք երիտասարդները «տժժում են» սպիտակցի Հայկոյի երգի տակ Պուտինի խոհարարի կոռուպցիոն սխեմայում կա նաեւ հայկական ընկերություն Իրարանցում Ազգային ժողովում Իշխանության բացառիկ ազնիվ քայլը Հայ մարզիկի չեմպիոնական հաղթանակը «դժոխքում»՝ «Արցախի» հնչյունների ներքո Ուշադրություն․ հզոր ցիկլոն է մոտենում Արտակարգ դեպք Երեւանում Արամ Սարգսյանի ուշագրավ հարցադրումը Սերժ Սարգսյանը բարկացել է ու պատժել Լուսանկարիչ, ով կարողանում է ցուցադրել կանացի մերկության ողջ գեղեցկությունը Ալիեւը կարող է ինքնասպանություն գործել Ղարաբաղում զոհ ունենք «Ես արդեն այլ ելք չունեմ, չգիտեմ՝ ինչ անեմ»․ նամակ՝ վարչապետին Դանակահարություն Երևանում ԱԺ նիստը՝ դիտեք ուղիղ Ադրբեջանում քաոս է. Վտանգավոր իրավիճակ Սուրենյանը խոսել է աղետի մասին, որից պրծել ենք Սերժ Սարգսյանի ելույթից հետո տնտեսագետները ներվայնացած դուրս են գալիս միջանցք` ծխելու Լուսանկարներ / Անզուգական Քենդալ Ջեները՝ ներքնազգեստի նոր գայթակղիչ գովազդում Ո՞ւմ համար է հնչում զանգը Ուժները կպատի՞ ագրեսիվ ուսուցչուհուն պատժելու համար Ում էր ուղղված Սերժ Սարգսյանի բանաձևը Բաքուն խափանել է բանակցությունները Դուք շոկ կապրեք, տեսնելով, թե ով է Փարիզի օդանավակայանի ավտոբուսում «Իջի՛, այ մուֆթըչի». Ուղևորը դանակահարել է ավտոբուսի վարորդին «Երեկվա համբալն այսօր իշխան է, դա սարսափելի է». Հրանտ Վարդանյան «Վերջին զանգ»-ի վտանգները․ Կրթության նախարարի պարզաբանումները «Մինչև ու՞ր եք հասնելու դոմփելով»․ Արամ Սարգսյան Դիվանագիտական սկանդալ է հասունանում